"آتش یک نماد کهن هند و ایرانی است که به عنوان یک ایزد در ایران و هند ستایش شده است . آتش در دوران کهن ایزد واسطه بین زمین و آسمان تلقی می گردید که فدیه و قربانی را از دود خود به خداوند آسمان میرسانید . در سرودهخای کهن یشت ها آتش به ص ورت آتره و در سرودهای ودا به صورت آگنی آمده و همواره عنصری مقدس و سزاوار ستایش برای نثار کردن فدیه و نذورات شناخته شده است . در ایران باستان آتشکده هی بزرگی وجودداشته که ساخت آن ها یه کیخیرو و دیگر پادشاهان پیش زرتشتی منصوب است . بر اساس شاهنامه پیدایش آتش در زمان هوشنگ پادشاه پیشدادی رخ داده و از این زمان ساختن آتشکده و نگه داری آتش آغاز شده است . به خوبی پیداست که نماد آتش یک عنصر دینی پیش زرتشتی است که بعدها در آئین زرتشتی تقدیس آن ادامه یافته است . در ایران باستان آتش به عنوان ور یا قاضی بازشناسی گناه و ناپاکی از راستی و پاکی شناخته می شد و در داستان سیاوش شاهزاده ایرانی آمده که او با سربلندی از آتش فروزان بزرگی عبور نمود ، آتش مقدس او را نسوزانید و بی گناهی وی در مقابل نامادریش به اثبات رسید. آتش در دین زرتشتی پرستش سو یا قبله قرار داده شده است . آتش فروغ اهورا مزدا و عنصری مقدس و پاک کننده ناپاکی و تاریکی است . در گات ها و سرودهای زرتشت درباره آتش چنین آمده است :

هنگامی که دروغ برای آزار من کمر می بندد ای مزدا اهورا ، چه کسی جز آتش تو و منش تو ، مرا پاسبانی می دهد.

در دین زرتشتی هفت نوع آتش مقدس در جهان مادی و مینویی آفریده شده است . اسپنیشته (آتش بهشت) ، خورنه (آتش فر و شکوه) ، وازیشته (روشنایی ظاهری) ، هوفرانیه (آتش زندگی) ، اوروازیشته (حرارت گیاهان) ، برزی سونگهه (گرمای آب و سنگ) ، و آتره (آذر یا آتش عادی) همه این آتش ها از اهورا مزدا سرچشمه گرفته است و خداوند شیدان شید یا نورالانواراست.
آتر یا آتش در آئین زرتشت ، فرزند اهورا مزدا سرور بزرگ است . مردم می بایست گوشت را به عنوان قربانی آتش تقدیم کنند و در همان حال دسته ای از گیاه مقدس برسم را در دست داشته باشند . هر خانه ای می بایست محلی برای قربانی کردن داشته باشد و نیایش گزاران در مقابل آن بتوانند بگویند :

ای آتش ، فرزند اهوره مزدا ، تو شایسته آن هستی که برایت قربانی و به درگاهت نیایش کنند ، باشد که قربانی و ستایش مردم را در خانه آن ها بپذیری


آتر با خدای میترا پیوندی تنگاتنگ دارد به عنوان مثال آن ها به اتفاق یکدیگر موفق می شوند فره را از گزند دیو اژی دهاک نجات دهند .آتر در حالی که سواده پشت گردونه میترا می تازد تصویر شده است . نقش آتر در مبارزه با اژی دهاک بر سر تصوف فره ، در زایادیشت یکی از معدود اسطوره های باقیمانده درباره آتر آمده است . "


"آتش یک نماد طبیعی ، اسطوره ای ، دینی و تاریخی است که در تمامی دوران ها و در میان همه اقوام وگروه های ایرانی و ملل دیگر می بینیم . این نماد یعنی آتش همیشه جاویدان امروز به عنوان یک میراث فرهنگی در دین زرتشتی باقی است و زرتشتیان آن را فروغ خداون می دانند و در آتشگاه این آتش همیشه جاودان را روشن نگه می داردند. نقش آتش در زندگی روزمره و در پیشرفت دانش و تگنولوژی بر کسی پوشیده نیست و این نماد هم چنان می تواند آموزش دهنده روشنایی ، پاکی ، بالندگی و زیبایی باشد .
دین زرتشتی و همه آئین های ایرانی تا اواسط دوره اشکانی با آزادی و همزیستی ادامه حیات می داد و با ظهور آئین ترسائی تبلیغات آئینی آنان برای گسترش مسیحیت آغاز و سپس به مناقشات سیاسی تبدیل شد و ارمنستان که دارای زبان ایرانی و دین زرتشتی بود به قلمرو روم پیوست .برای دین های ایرانی دو راه متصور گردید ، یکی مقابله مذهبی و دیگری تمرکز .
بدین ترتیب با شکل گیری حکومت ساسانی تمرکز دین زرتشتی در امپراطوری ایران به عنوان ناسیونالیسم زرتشتی طراحی و پی ریزی شد و خود را در قالب نظام موبد شاهی تثبیت ساخت . نماد آتش و ساخت آتشکده های بزرگ نیز برای ارائه موجودیت تمرکز یافته دین زرتشتی نقش قوی و سازنده ای را در این تحول سیاسی و فرهنگی ایفا نمود.
در این شرایط نماد زرتشتی آتش برای ضرب سکه های ایرانی به کارگرفته شد و از دوره پادشاهی اردشیر بابکان سر سلسله حکومت ساسانی تا زمان آخرین پادشاه ساسانی یعنی یزدگرد شهریار نقش آتش بر
سکه های ساسانی دیده می شود .
سکه هایی که امروز به عنوان یکی از غنی ترین نوع میراث فرهنگی ما ایرانیان در ایران و در دیگر کشورها نگه داری می شود و بیشترین سکه های دوران ساسانی در موزه آرمیتاژ و موزه ملی کشور سوریه موجوداست
http://www.caspian-forum.com